การแก้ไขปัญหาเส้นพลาสติก (Filament) อุดตัน หรือฉีดไม่ออก มีเสียงดัง แต็กๆ ของเครื่องพิมพ์ 3 มิติ Bambu Lab P2S ซึ่งเป็นปัญหาที่พบบ่อยและอาจทำให้การพิมพ์ล้มเหลว บมความนี้จะแนะนำขั้นตอนอย่างละเอียด ตั้งแต่การวินิจฉัยเบื้องต้น การถอดชิ้นส่วน การทำความสะอาด ไปจนถึงการประกอบกลับและการตรวจสอบความสำเร็จ เพื่อให้ผู้ใช้สามารถแก้ไขปัญหาได้ด้วยตนเองอย่างมีประสิทธิภาพ

สาเหตุส่วนใหญ่ของอาการนี้เกิดจาก เส้นพลาสติกที่ใช้ไม่มีคุณภาพ ขนาดมาไม่สม่ำเสมอ เล็กบ้างใหญ่บ้าง ทำให้เส้นติดอยู่ด้านใน ดันไม่ลง หรือไม่ก็เป็นอาการ Heat Creep ที่เส้นร้อนและเริ่มนิ่ม จนทำให้เส้นที่ถูกดันออกมา ขยายตัวอยู่ในชุดดันเส้น จนทำให้ดันเส้นไม่ลง

อาการที่บ่งชี้ว่าอาจเกิดการอุดตัน ได้แก่:

• เครื่องพิมพ์แจ้งเตือน “extruder motor overload” (มอเตอร์ตัวขับเส้นพลาสติกทำงานหนักเกินไป) หรือ “air printing” (พิมพ์ในอากาศโดยไม่มีเส้นพลาสติกออกมา)
• ไม่มีการแจ้งเตือน แต่สังเกตเห็นว่าหัวฉีด (Nozzle) ไม่สามารถขับเส้นพลาสติกออกมาได้ระหว่างการพิมพ์ หรือมีเสียงดังแต็กๆ ตรงชุดดันเส้น

อุปกรณ์ที่ต้องใช้

ก่อนเริ่มดำเนินการ โปรดเตรียมเครื่องมือและอุปกรณ์ที่จำเป็นดังต่อไปนี้:

• ประแจหกเหลี่ยม (Allen Key): ขนาด H1.5 และ H2.0 (ใช้ของที่แถมไปกับเครื่องได้)
• แหนบ (Tweezers): สำหรับหยิบจับชิ้นส่วนขนาดเล็ก

การเตรียมตัว

เพื่อความปลอดภัยและป้องกันความเสียหายต่อเครื่องพิมพ์ โปรดปฏิบัติตามขั้นตอนการเตรียมตัวต่อไปนี้:

1. ตรวจสอบอุณหภูมิหัวฉีด: ตรวจสอบให้แน่ใจว่าอุณหภูมิของหัวฉีด (Nozzle) อยู่ในระดับอุณหภูมิห้อง (Room Temperature) เพื่อหลีกเลี่ยงการบาดเจ็บจากความร้อน
2. ตัดเส้นพลาสติก: กดที่ก้านตัดเส้น ที่อยู่ด้านซ้ายของเครื่องเพื่อตัดเส้นพลาสติกที่ค้างอยู่ในหัวฉีด

ถอดหัวฉีด

เปิดฝาครอบหัวพิมพ์: เปิดฝาครอบด้านหน้าของหัวพิมพ์ (Toolhead) จากนั้นกดสลักขั้วต่อเพื่อดึงปลั๊กออก และถอดฝาครอบด้านหน้าออก

ถอดซิลิโคนหุ้มหัวฉีด (Silicone Sock): จับที่ด้านข้างของซิลิโคนซ็อคซึ่งมีสัญลักษณ์เตือนอุณหภูมิสูง แล้วดึงลงในแนวเฉียงเพื่อถอดออก

ปลดล็อคคลิปหัวฉีด: ปลดล็อคคลิปที่ยึดหัวฉีดไว้

ถอดหัวฉีด: จับที่ส่วนบนและส่วนล่างของฮีทซิงค์ (Heatsink) ของหัวฉีด แล้วดึงหัวฉีดออกมาตรงๆ

ดันเส้นพลาสติกด้วยตนเอง

หลังจากถอดหัวฉีดออกแล้ว ให้ลองโหลดเส้นพลาสติกเข้าไปในตัวขับ (Extruder) และสั่งดันเส้นพลาสติกด้วยตนเองผ่านหน้าจอควบคุมของเครื่องพิมพ์ หากมีข้อความแจ้งเตือน “Please heat the nozzle to above 170℃” ให้เลือก “Do not remind again for this time”

• หากเส้นพลาสติกถูกดันออกมาอย่างราบรื่น: แสดงว่าปัญหาเกิดจากหัวฉีดอุดตัน แนะนำให้ทำความสะอาดหัวฉีดตามคู่มือ P2S Nozzle Clog Cleaning Guide

• หากเส้นพลาสติกไม่สามารถดันออกหรือดึงกลับได้: แสดงว่าปัญหาอยู่ที่ตัวขับเส้นพลาสติก (Extruder) ซึ่งอาจเกิดจากการทำงานผิดปกติหรือมีเส้นพลาสติกติดขัดอยู่ภายใน ให้ดำเนินการในขั้นตอนต่อไป

การถอดตัวขับเส้นพลาสติก

ถอดท่อ PTFE: กดที่วงแหวนสีดำด้านนอกเพื่อปลดและถอดท่อ PTFE ออก

คลายสกรูคันโยกตัวตัด: ใช้ประแจหกเหลี่ยม H2.0 คลายสกรู 1 ตัวที่ยึดคันโยกตัวตัด (Cutter Lever) เพื่อให้คันโยกห้อยลงมาได้

ถอดสกรูยึด Extruder: ถอดสกรู 4 ตัว (หมายเลข 1, 2, 3, 4) ที่ยึดตัว Extruder และสกรูอีก 2 ตัว (หมายเลข 5, 6) ที่ยึดเซ็นเซอร์เส้นพลาสติก (Filament Sensor)

แยกชิ้นส่วน Extruder: แยกตัว Extruder ออกจากเซ็นเซอร์เช็คเส้นพลาสติก และนำชิ้นส่วนตัวดันเส้น Extruder ออกมา ตัวเซนเซอร์เช็คเส้นพลาสติก ยังคงติดอยู่ในเครื่อง ไม่ต้องถอดออกมา

การทำความสะอาดเส้นพลาสติกที่อุดตันภายใน Extruder

ถอดเฟืองขับ (Drive Gear): ใช้ประแจหกเหลี่ยม H2.0 คลายสกรู 1 ตัว เพื่อถอดเฟืองขับสีเหลืองออกจาก Extruder

ถอดชิ้นส่วนภายใน: ถอดชุดสปริงดันเส้น, เฟือง (Idler Gear) และชิ้นส่วนอื่นๆ ออกจากฝาครอบด้านหน้าของ Extruder

นำเส้นพลาสติกที่อุดตันออก: หลังจากถอดชิ้นส่วน จะเห็นเส้นพลาสติกที่บวมหรือขยายตัวอยู่ภายใน ให้คลายสกรูหมายเลข 7 เพื่อถอดบล็อกแรงดันออก จากนั้นจะสามารถนำเส้นพลาสติกที่อุดตันออกได้อย่างง่ายดาย

ตรวจสอบชิ้นส่วนทั้งหมดที่ถอดออกมา และเก็บรักษาไว้อย่างดีเพื่อป้องกันการสูญหาย

ประกอบชุดดันเส้น Extruder และหัวฉีดกลับเข้าที่

ติดตั้งเฟืองตาม ใส่เฟืองตามกลับเข้าไปที่ฝาครอบด้านหน้าของ Extruder

ติดตั้งสปริงดันเส้น (Pressure Block): ใส่สปริงและฝาปิดโลหะเข้าไปในขุดดันเส้น จากนั้นใส่ดุมเหล็กและสปริงดันกลับเข้าที่ฝาครอบด้านหน้า ให้แนบสนิทกับเฟืองตาม ตรงนี้ต้องระสัง และใส่ดุมเหล็กให้ถูกหน้า ตัวดุมจะต้องใส่เข้าไปในรูสปริงและล็อคอยู่ด้านในสปริง

ติดตั้งเฟืองขับ (Drive Gear): ติดตั้งชุดเฟืองขับกลับเข้าที่และขันสกรูให้แน่น

ประกอบ Extruder กลับเข้าที่: ใส่เซ็นเซอร์เส้นพลาสติกกลับเข้าไปใน Extruder จากนั้นยึดตัว Extruder และขันสกรูทั้ง 6 ตัวให้แน่น

ติดตั้งหัวฉีด (Nozzle): ตรวจสอบให้แน่ใจว่าคลิปหัวฉีดเปิดอยู่จนสุด จากนั้นติดตั้งหัวฉีดกลับเข้าไปที่ชุดทำความร้อน (Hotend Heating Assembly)

ล็อคคลิปหัวฉีด: ตรวจสอบว่าหัวฉีดเข้าที่และแนบสนิทกับฐานแล้ว จากนั้นล็อคคลิป (ปิดแผ่นโลหะด้านซ้ายก่อน แล้วจึงกดวงแหวนแรงดันด้านขวาให้แน่น)

ติดตั้งซิลิโคนหุ้มหัวฉีด: ติดตั้งซิลิโคนหุ้มหัวกลับเข้าที่หัวฉีด โดยสวมจากด้านล่างขึ้นบน ซิลิโคนหุ้มหัวฉีดจำเป็นต้องใส่ ห้ามลืม เพราะถ้าไม่มี จะทำให้ความร้อนหัวฉีดไม่นิ่ง เส้นที่ฉีดจะออกมาไม่สม่ำเสมอ

เชื่อมต่อสายเคเบิล: เชื่อมต่อสายเคเบิลของฝาครอบหัวพิมพ์เข้ากับขั้วต่อบนบอร์ดเชื่อมต่อของ Extruder

ปิดฝาครอบหัวพิมพ์: ปิดฝาครอบด้านหน้าของหัวพิมพ์ให้เรียบร้อย

การตรวจสอบ

หลังจากประกอบชิ้นส่วนกลับเข้าที่เรียบร้อยแล้ว ให้เปิดเครื่องพิมพ์และดำเนินการ โหลดเส้นพลาสติก (Filament Loading) และดึงเส้นพลาสติกกลับ (Filament Retraction) อย่างละหนึ่งครั้งเพื่อตรวจสอบการทำงาน

• หากเส้นพลาสติกสามารถถูกขับออกมาได้อย่างต่อเนื่อง: โดยไม่มีเสียงผิดปกติหรืออาการ “air printing” แสดงว่าช่องทางการส่งเส้นพลาสติกกลับมาทำงานเป็นปกติแล้ว
• หากยังคงไม่สามารถขับเส้นพลาสติกออกมาได้: อาจเป็นไปได้ว่าทั้ง Extruder และหัวฉีดอุดตันพร้อมกัน ในกรณีนี้ โปรดทำความสะอาดหัวฉีดตามคู่มือ P2S Nozzle Clog Cleaning Guide อีกครั้ง แล้วจึงทำการตรวจสอบใหม่

การแก้ปัญหา

ปัญหา	แนวทางการแก้ไข
เส้นพลาสติกยังคงฉีดไม่ออกหลังทำความสะอาด	ตรวจสอบให้แน่ใจว่าได้ทำความสะอาดทั้ง Extruder และหัวฉีดอย่างละเอียด หากไม่แน่ใจให้ทำซ้ำขั้นตอนการทำความสะอาดอีกครั้ง
มีเสียงผิดปกติจาก Extruder	ตรวจสอบการประกอบชิ้นส่วน Extruder โดยเฉพาะสปริงและเฟืองต่างๆ ว่าอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องและทำงานสอดคล้องกันหรือไม่
ไม่สามารถโหลดเส้นพลาสติกได้	ตรวจสอบว่าท่อ PTFE และเส้นทางของเส้นพลาสติกไม่มีสิ่งกีดขวาง และเซ็นเซอร์เช็คเส้นพลาสติกทำงานปกติ

หมายเหตุและคำเตือน

• ความปลอดภัย: โปรดใช้ความระมัดระวังเกี่ยวกับความร้อนที่อาจหลงเหลืออยู่บริเวณหัวฉีด แม้ว่าจะปิดเครื่องแล้วก็ตาม
• การจัดการชิ้นส่วน: ชิ้นส่วนต่างๆ มีขนาดเล็ก โปรดเก็บรักษาอย่างระมัดระวังเพื่อป้องกันการสูญหายระหว่างการซ่อมบำรุง
• การขอความช่วยเหลือ: หากปฏิบัติตามนี้แล้วยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ โปรดติดต่อฝ่ายสนับสนุนด้านเทคนิคของทางร้าน ผ่านช่องทาง Line OA โดยพิมพ์ @siamreprap ในช่องค้นหา